Dedication
Acknowledgement
The Introduction
About the Author
Quirit Torrefranca
Ang Liso Sa Atong Kaliwat
Acknowledgement
The Introduction
About the Author
Quirit Torrefranca
Ang Liso Sa Atong Kaliwat
Usa ka liso gipadpad sa kahanginan,
Nga naipo gikan sa pungango sa Tigbawan,
Sa makusog nga Amihan siya gi-anud-anud
Nag-utao-utao ubos sa langitnong panganud;
Nahulog sa sabakan sa usa ka yutang tabonok,
Miturok ug milambo sa labihang katambok,
Gigalam,gibisbisan sa mga ma-abi-abihong katawhan,
Sa mga lumolupyo sa dakbayang Inabangnon;
Mitubo,nanalingsing, nananga, namulak ug namunga,
Ang iyang kaliwat mikanap dili lamang sa Inabanga
Hangtud sa nagkalainlaing dapit sa kalibutan,
Aron sa pag pangita ug maayong kapalaran.
Ang liso nga ning atong garay gipahinungdan,
Usa ka langyao nga gipadpad denhi ning atong sabakan,
Milayas sa iyang yutang natawhan diin siya gipangita,
Sa mga sundalo sa kagamhanang hinariharing kasila
Tungod sa iyang pag sukol ug wala pag tuman,
Sa mga balaod nga gipakanaug sa kagamhanan,
Nagtukod ug pondok nga sa kagamhanan wala itugot,
Sa mga tawo nga sa mga punoan may kaligotgot
Ug tungod sa dautan nilang pag dumala sa mga kabus,
Ang mga dinaugdaug sa mga katsila napugos,
Sa pag alsa batok sa dautan nilang pagdumala,
Pinangulohan ning layas nga ginganlag Quirit Torrefranca.
Si Quirit Torrefranca may panagway nga malamaton,
Masinabuton, maki-angayon ug sa tanan masinduroton,
Maayong molitok sa pinolungang kinatsila ug binisaya,
Ug nahigala sa tanan dakong tawo ug bata,
Tungod sa iyang panagway nga labihan ka-ambongan,
Daghang nadani sa dakbayan nga iyang nadagsa-an,
Mga tigulang, bata, ulitawo ug mga kadalagahan,
Lakip ang tanan nga mahumot nga kabulakan,
May usa ka bulak nga bag-ong mibuklad,
Nga naka-angkon sa iyang pag bati ug halad,
Miturok ug namunga ang ilang pag binati-ay
Ug rataw ang bunga sa ilang panaghigugma-ay
Apan tungod sa gugma nga walay langitnong panalangin,
Wala magdugay ang sina-aray ug gugma wala magpabilin,
Tungod kay huyang ang baruganan sa ilang panumpa
Dali rang napukan ug sa balatian napala
Naminyo si Quirit sa usa ka bulak adunahan
Nga na-ilhan sa ngalan Sibuya Lofranco sa katilingban
Nahimugso sa ilang kaminyoon ang lima ka bata
Si Antonio, Ignacio, Cipriano, Juan ug Cecilia,
Nga ang mga kaliwat nila karon mikaylap,
Sa tibuok kalibutan misanay ug mikanap,
Didto sa Uropa, Africa, Australia ug America,
Atua ang mga kaliwat ni Quirit Torredfranca
Si Quirit maayong mosulti sa pinolongang kinatsila,
Ug nahigala siya sa mga paring katsila
Nahimo siyang kadugtungansa sa katilingban ug simbahan,
Pagpalungtad sa kalinao ug kahusay sa mga katawhan;
Ang balangay nagkaguliyang sa labihang kasamok ug kagubot,
Tungod sa paring katsila ug pumopuyo wala magka sinabut,
Sa pag lubong sa igsoon ni Francisco Dagohoy
Nga namatay sa pag alagad sa mga paring way kalooy,
Mitungas si Dagohoy sa bukid sa dakong kalagot,
Kuyog ang mga tayo nga may dakong pagdumot,
Didto ilang gimugna ang pondok sa pag alsa,
Batok sa maputing pari nga kanila ngapasipala
Si Quirit tungod sa maayo niyang manulti
Ang tawo nga maminao mahimuot ug madani,
Ug gihimo siyang taytayan ug tigpa maba sa lungsod,
Sa pag pa-ampo sa kang Dagohoyng saling sumosunod;
Didto sa ilang sigpit nga pundokanan ug tago-anan,
Sa ngilit ug balitbit sa langub sa Caelagan,
Si Quirit mitungas sa bukid nga nag-inusara
Subay sa masi-ot nga dalan nga daghang guardia,
Ug kada payag-bantay gilisodlisod siya
Sa mga maisog ug stricto nga mga guardia,
Apan sa iyang tuyo siya nakalusot ug naka-abut,
Tungod sa iyang maayong pangatarungan ug pagpasabut
Sa daplin sa suba atbang sa rebelding tago-anan,
Iyang gipalanog ang iyang madanihong pinolongan,
Ang mga rebelding nakasabut sa katuyoan,
Gipadaon si Quirit sa ilang tago-anan;
Sulod sa tulo ka adlao nagpadayon ang panagsabut,
Sa pag pauli sa lungsod diin sila gipaabut,
Nama-uli sa tagsatagsa nila ka pinuy-anan nga malipayon,
Ug ilang giorganizar ang lungsod sa dayon,
Aron sila magpuyo sa kahusay ug kalinao
Ilang gipili si Quirit Torrefranca nga pangulo,
Ug denhi magsugod sa lungsod sa Inabanga
Ang pag sabwag sa kaliwat ni Quirit Torrefranca
Sumala sa ato nang nasayran sa unahan
Si Quirit naminyo sa bulak inila sa katilingban,
Sa ilang kaminyo-on sila sa kahitas-an gibuligan
Ug mga anak nga masinabuton, kugihan ug palaran
Misanay ang kaliwat dili lang sa Inabanga,
Kon dili sa lainlaing lungsod sa provincia,
Sa dakbayan sa Carmen kadaghanan miadto sila,
Nag-ugmad, nagtikad sa lugar sa mayong pagdumala,
Sa economia, agricultura, politika, religion ug educacion
Tungod sa makugihon ug malampuson nga pagdumala,
Sa mga kamot nga nagbansagon ug Torrefranca.
Ang ubang kaliwat sa banay ni Quirit Torrefranca,
Misanay dili lamang sa lungsod sa Inabanga
Misanay usab sa lungsod sa Sagbayan, Tubigon, ugLoorn,
Diin sila nagpa-ila nga usa ka banayng mauswagon,
Sa ilang pakigbugno sa mga butang lungsodnon
Kanunay buligan ug duyogan sa ma-ayong panahon,
Sa pakigbisog ug pakigbugno sa natad nga lugaynon,
Kanunay mugola nga mag-una nga mada-ugon
Sa panahon nga ning basahon maoy pag sulat.,
Ang napiling puno-an sa lalawigang Bol-anon atong kaliwat,
Si Rene Lopez Relampagos sa lungsod sa Loon,
Kaliwat ni Quirit Torrefranca sa lungsod sa Inabangnon
Busa kamong mga binati kong mga banay,
Niining kaliwat nga sa tibo-ok kalibutan misanay,
Gumikan ning sinulat ko kitang tanan mag-inilhanay,
Aron ang pag binati-ay ug pag higugma-ay motunhay,
Nga kining basahon nga karon akong gihimo,
Maoy sumbanan unya sa atong mga damgo,
Sa atong mga kaliwat nga karon walay hingsayran,
Diin gikan ug kinsa ang ilang unang ginikanan;
Busa kining agi sa sa dagang kong nagka upos
Mangayo unta ako ug pasaylo sa dakong pagpaubos,
Isipa nga usa ka handumanan bunga sa akong pag tuki,
Sa kaagi sa atong kaliwat ning ibabao sa kinabuhi
ANG TAGSULAT
Nga naipo gikan sa pungango sa Tigbawan,
Sa makusog nga Amihan siya gi-anud-anud
Nag-utao-utao ubos sa langitnong panganud;
Nahulog sa sabakan sa usa ka yutang tabonok,
Miturok ug milambo sa labihang katambok,
Gigalam,gibisbisan sa mga ma-abi-abihong katawhan,
Sa mga lumolupyo sa dakbayang Inabangnon;
Mitubo,nanalingsing, nananga, namulak ug namunga,
Ang iyang kaliwat mikanap dili lamang sa Inabanga
Hangtud sa nagkalainlaing dapit sa kalibutan,
Aron sa pag pangita ug maayong kapalaran.
Ang liso nga ning atong garay gipahinungdan,
Usa ka langyao nga gipadpad denhi ning atong sabakan,
Milayas sa iyang yutang natawhan diin siya gipangita,
Sa mga sundalo sa kagamhanang hinariharing kasila
Tungod sa iyang pag sukol ug wala pag tuman,
Sa mga balaod nga gipakanaug sa kagamhanan,
Nagtukod ug pondok nga sa kagamhanan wala itugot,
Sa mga tawo nga sa mga punoan may kaligotgot
Ug tungod sa dautan nilang pag dumala sa mga kabus,
Ang mga dinaugdaug sa mga katsila napugos,
Sa pag alsa batok sa dautan nilang pagdumala,
Pinangulohan ning layas nga ginganlag Quirit Torrefranca.
Si Quirit Torrefranca may panagway nga malamaton,
Masinabuton, maki-angayon ug sa tanan masinduroton,
Maayong molitok sa pinolungang kinatsila ug binisaya,
Ug nahigala sa tanan dakong tawo ug bata,
Tungod sa iyang panagway nga labihan ka-ambongan,
Daghang nadani sa dakbayan nga iyang nadagsa-an,
Mga tigulang, bata, ulitawo ug mga kadalagahan,
Lakip ang tanan nga mahumot nga kabulakan,
May usa ka bulak nga bag-ong mibuklad,
Nga naka-angkon sa iyang pag bati ug halad,
Miturok ug namunga ang ilang pag binati-ay
Ug rataw ang bunga sa ilang panaghigugma-ay
Apan tungod sa gugma nga walay langitnong panalangin,
Wala magdugay ang sina-aray ug gugma wala magpabilin,
Tungod kay huyang ang baruganan sa ilang panumpa
Dali rang napukan ug sa balatian napala
Naminyo si Quirit sa usa ka bulak adunahan
Nga na-ilhan sa ngalan Sibuya Lofranco sa katilingban
Nahimugso sa ilang kaminyoon ang lima ka bata
Si Antonio, Ignacio, Cipriano, Juan ug Cecilia,
Nga ang mga kaliwat nila karon mikaylap,
Sa tibuok kalibutan misanay ug mikanap,
Didto sa Uropa, Africa, Australia ug America,
Atua ang mga kaliwat ni Quirit Torredfranca
Si Quirit maayong mosulti sa pinolongang kinatsila,
Ug nahigala siya sa mga paring katsila
Nahimo siyang kadugtungansa sa katilingban ug simbahan,
Pagpalungtad sa kalinao ug kahusay sa mga katawhan;
Ang balangay nagkaguliyang sa labihang kasamok ug kagubot,
Tungod sa paring katsila ug pumopuyo wala magka sinabut,
Sa pag lubong sa igsoon ni Francisco Dagohoy
Nga namatay sa pag alagad sa mga paring way kalooy,
Mitungas si Dagohoy sa bukid sa dakong kalagot,
Kuyog ang mga tayo nga may dakong pagdumot,
Didto ilang gimugna ang pondok sa pag alsa,
Batok sa maputing pari nga kanila ngapasipala
Si Quirit tungod sa maayo niyang manulti
Ang tawo nga maminao mahimuot ug madani,
Ug gihimo siyang taytayan ug tigpa maba sa lungsod,
Sa pag pa-ampo sa kang Dagohoyng saling sumosunod;
Didto sa ilang sigpit nga pundokanan ug tago-anan,
Sa ngilit ug balitbit sa langub sa Caelagan,
Si Quirit mitungas sa bukid nga nag-inusara
Subay sa masi-ot nga dalan nga daghang guardia,
Ug kada payag-bantay gilisodlisod siya
Sa mga maisog ug stricto nga mga guardia,
Apan sa iyang tuyo siya nakalusot ug naka-abut,
Tungod sa iyang maayong pangatarungan ug pagpasabut
Sa daplin sa suba atbang sa rebelding tago-anan,
Iyang gipalanog ang iyang madanihong pinolongan,
Ang mga rebelding nakasabut sa katuyoan,
Gipadaon si Quirit sa ilang tago-anan;
Sulod sa tulo ka adlao nagpadayon ang panagsabut,
Sa pag pauli sa lungsod diin sila gipaabut,
Nama-uli sa tagsatagsa nila ka pinuy-anan nga malipayon,
Ug ilang giorganizar ang lungsod sa dayon,
Aron sila magpuyo sa kahusay ug kalinao
Ilang gipili si Quirit Torrefranca nga pangulo,
Ug denhi magsugod sa lungsod sa Inabanga
Ang pag sabwag sa kaliwat ni Quirit Torrefranca
Sumala sa ato nang nasayran sa unahan
Si Quirit naminyo sa bulak inila sa katilingban,
Sa ilang kaminyo-on sila sa kahitas-an gibuligan
Ug mga anak nga masinabuton, kugihan ug palaran
Misanay ang kaliwat dili lang sa Inabanga,
Kon dili sa lainlaing lungsod sa provincia,
Sa dakbayan sa Carmen kadaghanan miadto sila,
Nag-ugmad, nagtikad sa lugar sa mayong pagdumala,
Sa economia, agricultura, politika, religion ug educacion
Tungod sa makugihon ug malampuson nga pagdumala,
Sa mga kamot nga nagbansagon ug Torrefranca.
Ang ubang kaliwat sa banay ni Quirit Torrefranca,
Misanay dili lamang sa lungsod sa Inabanga
Misanay usab sa lungsod sa Sagbayan, Tubigon, ugLoorn,
Diin sila nagpa-ila nga usa ka banayng mauswagon,
Sa ilang pakigbugno sa mga butang lungsodnon
Kanunay buligan ug duyogan sa ma-ayong panahon,
Sa pakigbisog ug pakigbugno sa natad nga lugaynon,
Kanunay mugola nga mag-una nga mada-ugon
Sa panahon nga ning basahon maoy pag sulat.,
Ang napiling puno-an sa lalawigang Bol-anon atong kaliwat,
Si Rene Lopez Relampagos sa lungsod sa Loon,
Kaliwat ni Quirit Torrefranca sa lungsod sa Inabangnon
Busa kamong mga binati kong mga banay,
Niining kaliwat nga sa tibo-ok kalibutan misanay,
Gumikan ning sinulat ko kitang tanan mag-inilhanay,
Aron ang pag binati-ay ug pag higugma-ay motunhay,
Nga kining basahon nga karon akong gihimo,
Maoy sumbanan unya sa atong mga damgo,
Sa atong mga kaliwat nga karon walay hingsayran,
Diin gikan ug kinsa ang ilang unang ginikanan;
Busa kining agi sa sa dagang kong nagka upos
Mangayo unta ako ug pasaylo sa dakong pagpaubos,
Isipa nga usa ka handumanan bunga sa akong pag tuki,
Sa kaagi sa atong kaliwat ning ibabao sa kinabuhi
ANG TAGSULAT